Malazgirt Zaferi’ni takip eden yillarda, Selçuklu komutanlari emrindeki Türkmenlerle birlikte Anadolu’nun büyük bir kesiminde fetih hareketlerine girismislerdi. Yukarida da bahsettigimiz gibi özellikle Dogu ve Güney dogu Anadolu bölgelerinde birçok Türk devleti kurulmustu. Orta ve Bati Anadolu akinlari ise Artuk Bey ve Tutak tarafindan yönetilmekteydi. Ordusu Malazgirt’te büyük ölçüde dagilmis, taht mücadeleleri ile çalkalanan Bizans, bu akinlara karsi koyacak güçten yoksundu. Artuk Bey’in bölgeden ayrilmasindan sonra, Süleyman Sah ve kardesleri, Meliksah tarafindan Anadolu’nun fethiyle görevlendirildiler. Böylece Türkiye Selçuklu-larinin temeli atilmis oldu.Türkiye Selçuklu Devleti’nin Kurulusu:Türkiye Selçuklularinin kurucusu olarak bilinen Kutalmisoglu Süleyman Sah, Selçuklu hanedanina mensuptu. Dedesi Arslan Yabgu, hile ile Gazneliler tarafindan yakalanip, tutsak alininca, Selçuklu tahtina yegenleri Tugrul ve Çagri Bey geçmisti. Arslan Yabgu’nun ailesi bu olayi hiçbir zaman unutmadi.

Nitekim Arslan Yabgu’nun oglu Kutalmis, Alp Arslan’in hükümdarligini kabul etmeyerek isyan etmis ve savas sirasinda ölmüstü(1063). Meliksah, Kutalmis’in ogullarini Anadolu’nun fehtinde görevlendirerek, hem bu ailenin gönlünü almis hem de merkezden uzaklastirarak, olasi bir taht mücadlesinin önüne geçmis oluyordu. Ayrica Arslan Yabgu’ya bagli Türkmenler de bu yolla, Anadolu’ya sevk ediliyordu.Kutalmisoglu Süleyman Sah ve kardesleri Mansur, Alpdilek ve Dolat, önceleri Firat irmagi boylarinda ve Urfa civarinda fetihlerde bulundular. Bizans’in elindeki Antakya’yi kusatarak, burayi vergiye bagladilar (1074). Süleyman Sah daha sonra Bati Anadolu’ya yönelerek Bizans’a karsi topraklarini genisletir. Istanbul’un yani basindaki Iznik’in fethiyle burasi merkez yapilir ve böylece Türkiye Selçuklulari fiilen kurulmus olur (1075).Süleyman Sah’in, devletin sinirlarini Üsküdar ve Kadiköy’e kadar genislettigini duyan Türkmenler akin akin Anadolu’ya göçüyor, ülkede Türk nüfusu sür’atle çogaliyordu. Onun adil yönetimi, Müslüman olmayan kitleleri de kendine çekiyordu. Bizans’in köle muamelesi yaptigi köylüler, Selçuklu yönetimi altinda hürriyetlerini kazaniyor, toprak sahibi oluyorlardi. Bizans tahtina geçen Aleksi Komnen, her geçen yil itibarini ve topraklarini artiran Süleyman Sah ile bir anlasma imzalamak zorunda kalir (Dragos Anlasmasi) . Anlasmaya göre Selçuklular, Istanbul Bogazi’ni terk ederek Dragos Suyu’na çekilecek, karsiliginda ise Bizans’tan vergi alacaktir (1081).Süleyman Sah, Bizans ile anlasma yaptiktan sonra yeniden Dogu seferine çikti.

Ermeniler’in elindeki Antakya’yi ele geçirdi (1084). Antakya ile beraber Çukurova’nin tamami Selçuklu hâkimiyetine girdi . Antakya’dan vergi alan Halep emiri Serifüddevle, bu durumu kabul etmeyerek Süleyman Sah ile savasti. Ancak savas alaninda öldü. Süleyman Sah Halep’i kusatti. Kendi hâkimiyet sahasindaki Halep’in kusatilmasi üzerine Suriye Selçuklu Meliki Tutus, Artuk Bey‘le beraber harekete geçti. Haleb yakininda yapilan savasta Süleyman Sah yenildi. Üzüntüsünden kendi hayatina kiydi (1086).

Sultan Meliksah, kendine bagli beylerin birbiriyle mücadele etmesinin Selçuklu hâkimiyetini sarsabilecegi endisesiyle duruma müdahale etmek üzere Suriye’ye gelir ve neticede hanedan üyelerinin hak talep ettigi Antakya, Halep ve Urfa’yi merkeze baglar. Kutalmisoglu Süleyman Sah’in ogullari Kiliçarslan ve Kulan Arslan’i (Davud), yanina alarak, geri döner. Böylece Anadolu Selçuklulari Meliksah’in ölümüne kadar merkezden gönderilen komutanlar tarafindan idare edilmek istenir. Fakat bu maksatla Anadolu’ya gönderilen Porsuk ve Bozan bunu basaramazlar. Sultan Meliksah’in vefat etmesi üzerine, Kiliç Arslan ve kardesi 6 yildir gözetim altinda bulunduklari Isfehan’dan Anadolu’ya dönerler (1092).

I.Kiliçarslan, Iznik’te tahta çikarak, Türkiye Selçuklularinin hükümdari olur. Büyük Selçuklu Devleti ile gizliden gizliye sürdürülen hâkimiyet mücadelesi Meliksah’in ölümüyle asikâr bir hâl almis ve Türkiye Selçuklulari artik müstakil hareket etmeye baslamistir. I.Kiliçarslan, kuvvetli bir donanma insa eden Çaka Bey’in kizini alarak, onunla ittifak kurdu.
Ancak Bizans’in kiskirtmasiyla, Anadolu hâkimiyetine engel gördügü Çaka Bey’i daha sonra ortadan kaldirdi (1093). Marmara kiyisinda olusturdugu donanma ile güçlenen I.Kiliçarslan, Bizans’a yöneldigi esnada kendisini Haçlilar gibi büyük bir tehlike bekliyordu. Vatan kurma asamasinda olan Selçuklular Haçli seferleriyle büyük bir darbe yedi. Bati Anadolu ve Marmara elden çikti.Selçuklular iç bölgelere çekilmek zorunda kaldilar. Kalabalik Haçlilar karsisinda sehirler harap hâle geldi; sayisiz can ve mal kaybi oldu. Suriye, Misir ve Filistin’de birçok sehir Haçlilarin eline geçti. Ilk Haçli Seferi: Bizans
Imparatoru Aleksi Komnen, Türk ilerleyisini durdurmak için Papa II.Urban’dan yardim istemisti. Papa bir çagrida bulunarak Türklere karsi harekete geçilmesini sagladi. Böylece Haçli seferleri baslamis oluyordu. Piyer L’hermit liderligindeki sayilari yüz binleri bulan çapulcu ve düzensiz kitlelerden olusan ilk Haçli grubu Istanbul’a ulasti(1096). Bu sirada I.Kiliçarslan, Danismentlilere karsi Malatya kusatmasinda bulunuyordu. Haçli ordusunun geldigini duyunca hemen geri döndü. Ilk Haçli kitlesinin tamamina yakini sultanin kardesi Davud tarafindan yok edildi. Ancak arkadan gelen ve sayilari yüz binleri bulan asil Haçli ordusu Iznik’i ele geçirdi (17 Haziran 1097). I.Kiliçarslan Haçli ordusunu Eskisehir (Doreleon) yakininda karsiladi. Onlari bozguna ugrattiysa da sayilari oldukça fazla olan Haçlilar karsisinda geri çekilmek zorunda kaldi. Bundan sonra Haçlilara karsi vur kaç taktigi uygulandi. Yipratma savasiyla Haçlilara büyük zayiat verdiriliyordu.

Ancak Konya, Urfa, Antakya gibi sehirlerin düsmesine engel olunamadi. Nihayet Haçlilar, Fatimîlerin elindeki Kudüs’e ulasti ve burayi isgal ettiler(15 Temmuz 1099). Haçlilar ele geçirdikleri yerlerde, Haçli kontluklarini kurdular.I.Kiliçarslan’in Ölümü: Ilk Haçli seferinin bu sekilde neticelenmesinden sonra, I. Kiliçarslan, Anadolu Türk birligini saglamak için tekrar doguya sefer düzenler. Kendine rakip gördügü Danismentliler üzerine yürür. Elbistan, Maras ve Malatya’yi alir. Hâkimiyet sahasini Musul’a kadar genisletir. Bunun üzerine Irak ve Suriye Selçuklulari telâsa kapilirlar. Çavli idaresindeki Büyük Selçuklu ordusu ile I.Kiliçarslan birlikleri karsi karsiya gelir. Artuklu Il Gazi ve Suriye Meliki Ridvan’in da katilmasiyla daha da kalabaliklasan orduya karsi koyamayan I.Kiliçarslan savasi kaybeder. Geri çekilirken Habur irmaginda bogulur. (1107)I.Kiliçarslan’in ölümüyle, Anadolu‘da hâkimiyet Danismentlilerin eline geçmistir. 1110 yilinda I.Kiliçarslan’in kardesi Sehinsah tahta oturur. Ancak kardesi I.Mesud, Danismentlilerin de destegini alarak, onunla mücadele eder ve Konya’da tahta çikar(1116). Iznik’in düsmesinden sonra artik Türkiye Selçuklularinin yeni baskenti Konya olmustur.

Selçuklularin içinde bulundugu durumdan faydalanmak isteyen Bizans, Gürcü ve Ermeni kuvvetleri Türklere karsi harekete geçmislerdir.Danismentli Emir Gazi’nin ölümü üzerine (1134), Sultan Mesut tekrar güç kazandi ve birligi saglamayi basardi. Bizans Imparatoru Manuel Komnen ile Konya yakinlarinda yapilan savasta Selçuklular büyük bir zafer kazandilar (1146). Ancak bu sirada II. Haçli ordusu yola çikmisti.Musul Atabeyi Imadeddin Zengi Urfa’yi Haçlilardan kurtarinca (1144), II. Haçli Seferi düzenlenmistir. Seferin basinda Alman Krali III. Konrat ve Fransa Krali VII. Lui bulunmaktaydi. Ceyhan yakinlarinda yapilan savasta III. Konrat hezimete ugrar ve Iznik’e çekilir. VII. Lui de Yalvaç yakininda Türklerin anî hücumuna ugrar, Antalya’ya kaçar. Oradan Kudüs’e geçer (1147). Haçlilar’a karsi kazanilan bu basarilar, Selçuklularin itibarini daha da artirir.Sultan I.Mesud daha sonra Ermeni isgalindeki Maras’i ele geçirir. Çukurova’da hâkimiyeti saglar. Danismentli Beyi Yagi-basan’i kendine baglar. Böylece I.Mesut öldügünde Anadolu’da siyasî birlik saglanmis oluyordu. (1155).

II.Kiliçarslan Zamani:
I.Mesut ölmeden evvel ülkeyi üç oglu arasinda taksim etmis, fakat taht için II.Kiliçarslan’i vasiyet etmisti. II.Kiliçarslan sultan oldugunda öncelikle, kardesleriyle mücadele eder. Bu sirada gittikçe güçlenen Musul Halep Atabeyi Nurettin Mahmut’un güney sinirlarindaki faaliyetlerini önler. Karisikliklardan faydalanarak Maras’i ele geçiren Ermenileri buradan çikarir. Kardesi Sehinsah’i destekleyen Danismentliler Bizans ile anlasir. II. Kiliçarslan, nüfuzunu artirmak için Saltuklu Beyi’nin kiziyla evlenmek ister. Ancak Danismentli Yagi-basan gelin adayini kaçirir. Bu yüzden Selçuklular, Yagi-basan’in üzerine yürür, fakat yenilirler (1162).

Danismentliler ile yaptigi ittifaki bozmak için II.Kiliçarslan Istanbul’a gider ve Bizans’in Danismentlilere verdigi destegin kesilmesini saglar. Artuklular ile girdigi mücadeleden de zayif düsen Danismentlilerin sehirlerini teker teker ele geçirir. Nihayet Malatya ve Sivas’i da ele geçiren II.Kiliçarslan, Danismentlilerin hâkimiyetine son verir (1178).Miryakefalon Savasi: Bizans, II.Kiliçarslan ile yapilan anlasmayi bozarak, tekrar Danismentlileri desteklemeye baslamisti. Ayrica anismentlilerden alinan bazi sehirlerin kendine verilmesini istiyordu . Dolayisiyla Selçuklularla savasmak için bahaneler aramaktaydi. Gerçek sebep Selçuklularin Anadolu’da siyasî birligi saglamasi ve Türklerin gittikçe güçlenmesiydi. Nitekim II. Kiliçarslan‘in baris teklifini reddeden imparator Manuel, 100 bin kisilik bir ordu hazirladi. Manuel‘in maksadi isgalci olarak gördügü Türklerden Anadolu’yu tamamen temizlemek ve onlari Orta Asya’ya kadar sürmekti! Istanbul’dan çikan Bizans ordusu Konya‘ya dogru yola çikti. Türkmen beyleri bu kalabalik fakat hantal orduya yol boyunca küçük çapli saldirilarda bulunarak,onlari yipratiyordu. Bizans ordusu, Homa-Sandikli-Dinar arasinda Miryakefalon adi verilen sarp ve dar bir vadiye girdiginde, Selçuklularin tuzagina düstü. II.Kiliçarslan, çikisini kestigi vadide Bizans ordusunu ablukaya aldi. Tepelerde mevzilenmis okçularin oklarindan kaçanlar, süvariler tarafindan yok edilmekteydi.

Miryakefalon Vadisi Bizans askerlerinin cesetleriyle dolmustu. (Eylül 1176 ). Bu büyük zafere karsilik, Bizans Imparatoru Manuel ile mütevazi bir anlasma yapildi. Anlasmaya göre Bizans, Eskisehir’de insa ettigi mevzileri kaldiracak ve Selçuklulara yüklüce bir savas tazminati ödeyecekti. Bu savas, yaklasik yüz yil önce kazanilan Malazgirt Savasi’ndan sonraki en büyük zaferdir.

Miryakefalon Savasi ile, Anadolu’nun Türklerin vatani oldugu onaylanmistir. Bizzat Bizans kaynaklarinin da belirttigi gibi o zamana kadar Türkleri isgalci olarak gören Bizans, bu zaferle gerçegi görmüs; Anadolu’nun Türklerin yurdu oldugunu kabul etmek zorunda kalmistir. Nasil ki, Malazgirt Meydan Muharebesi vatan kuran bir savas olarak niteleniyorsa Miryakefalon da vatan kurtaran bir savas olarak nitelenebilir. Son kez savunmada kalan Türklere karsi artik Bizans savunma yapmak zorunda kalacaktir. Bu savas sonuçlari itibariyle Baskomutanlik Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz ile benzerlik gösterir. Miryakefalon öncesinde Bizans, Türkleri Anadolu’dan atmayi plânlamis; Istiklal Harbi’nde de Yunanistan ayni maksadi gütmüstür. Fakat her iki mücadele sonunda Türklerin, Anadolu’nun tapusunu ellerinde bulundurdugu gerçegini, düsmanlarin tescil etmek zorunda kalmasiyla neticelenmistir. Miryakefalon Zaferi’nden sonra Selçuklular, Bati Anadolu yönünde genislediler.

__________________
Rüzgar ne kadar güçlü eserse essin,kayadan götüreceği ancak tozdur.

Ellerine sağlık

Ellerine sağlık.

__________________
[marquee][tt][bt][GLOW=burlywood]Bitirim Board Group 2006©[/GLOW][/bt][/tt][/marquee]