Atatürk`ün tek eşi Latife Hanım`ın "Müslüman Kadın Nasıl Olmalı" adlı bir kitap yazdığı ve kitabın bugüne kadar gizlendiği ortaya çıktı.

Türk kadınının modernleşme tarihinin sembollerinden olan Latife Hanım `ın hayatı, Atatürk ile evlenmesinden boşanmasına kadar her anıyla bir sır perdesi gibi gizemini koruyor. Atatürk ile boşandığı 5 Ağustos 1925 tarihinden, öldüğü 13 Temmuz 1975 tarihine kadar hiç kimseye evliliği hakkında konuşmayan Latife Hanım `ın `Müslüman Kadın Nasıl olmalı` adlı bir kitap yazdığı ortaya çıktı.


“Latife Hanım `ın Kağıtları” addlı kitabı yazan araştırmacı Fatih Bayhan, yayınlamayan kitabın bugüne dek ailesince korunduğunu söyledi.


Fatih Bayhan, kitaba ilişkin şunları anlattı:


Kitabımı hazırlarken, Latife Hanım `ın kızkardeşi Vecihe İlmen `in torunu olan Mehmet Sadık Öke ile görüştüm. Latife Hanım , Atatürk ile evlenmeden önce 19-20 yaşlarında iken, Fransızca bir kitap hazırladığını öğrendim. Kitabın adını da `Müslüman Kadın Nasıl Olmalı` koymuş. Latife Hanım `ın kendi elyazısı ile Fransızca kaleme aldığı bu kitap, hiç yayınlanmamış ve günümüze kadar sır gibi saklanmış. Latife Hanım `ın bu kitabından, Atatürk `ün haberdar olup olmadığını bilmiyoruz. Dolma kalemle inci gibi yazılan kitap, Latife Hanım `ın ailesi tarafından özenle saklanıyor ve kimseye verilmiyor. Ben kitabın bir bölümünü inceleme fırsatı buldum.”


ÜÇ DİNDE KADINI İNCELEMİŞ


Kitabın giriş bölümünde, Grek ve Roma dönemlerinden başlayarak, kadın-erkek ilişkileri ve kadının sosyal hayattaki rolü, bilimsel bir tez ciddiyetinde araştırılmış. Daha sonra dinlerin kadına bakış açısı çerçevesinde `Hıristiyanlıkta Kadın`, `Musevilikte Kadın`, `Müslümanlıkta Kadın` başlıklı bölümlerden oluşan incelemelere yer verilmiş. Latife Hanım araştırmasında, özellikle Müslüman kadınların neden eğitim, sosyal ve siyasal hayatın dışında kaldığı üzerinde duruyor, Osmalı `daki eğitim kalitesinin düşüklüğünü eleştiriyor.”


Latife Hanım , Osmanlı dönemindeki sancıları anlatırken, kadının erkeğin çok gerisinde kalmasında, dinlerin kadına bakış açısının etkili olup olmadığını da sorguluyor. Daha sonra `Müslüman Kadın Nasıl Olmalı` diye bir tez geliştirerek, kadının `bir hiç` gibi görülmesine isyan ediyor. `Kadın eğitilmeli. Cemiyet hayatında kadın eğitimi, kültürü ve kadın kimliği ile var olmalıdır. Kadın, sosyal hayatta eşinin hemen yanındayer almalı” diyor.


Kadının adının yok sayılmasına isyan


Osmanlı `da kadın nüfus hareketleri 2`nci Mahmut döneminde başlıyor. Latife Hanım , böyle bir dönemde dokuz yabancı dil konuşuyor. Belki de, Osmanlı döneminde Müslüman kadınların hiç yokmuş gibi sayılmasına isyan ederek, böyle bir çalışma yapmış olabilir. Kitabı yazdığı tarihte Atatürk `le henüz evli değil. Kitap incelendiğinde, kadına bakış açısının artık değişmesi gerektiğinin öne çıktığını görüyoruz.


Özel evrakları TTK `da kilitli


Latife Hanım `ın, özel yaşamına ilişkin birçok sırrın yer aldığı özel evrakları Türk Tarih Kurumu `nda korunuyor. Yazar Fatih Bayhan`ın açıklamaları, Türk Tarih Kurumu `nda saklanan belgelerin dışında Latife Hanım `ın, aile sandığında korunan çok özel eşyaları, mektupları ve notları olduğunu gösteriyor. Latife Hanım `ın bu kitabının, Atatürk ile evliliğinden önce kaleme alınması nedeniyle aile arşivinde kaldığı anlaşılıyor.


Ailenin, bu kitabı sır gibi saklamasında Latife Hanım `ın vasiyetinin de etkili olduğu söyleniyor. Vefatından sonra Latife Hanım `a ait evraklar Türk Tarih Kurumu `na teslim edilmiş ve 25 yıllık gizlilik mührü basılmıştı. Ancak bu sürenin 2005`te dolmasından sonra Uşaki ailesi, Latife Hanım `ın mahremiyet arzusuna saygı gösterilmesini ve sandığın açılmamasını istemişti. TTK da ailenin bu talebine saygı gösterdiklerini açıklamıştı.

__________________